Jan 23, 2010

तिम्रो आँशु


झरी परिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै
व्यथा सरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै

न हुरी न बतास त्यसै आँफै ओइलिएर
फूल झरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै

रुझेका ति केशहरु फुकाउँदै सल्लाघारी
आवाज गरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै

किनारालाइ छिया पार्दै खोला उर्ली उर्ली
सिमा तरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै

चिहाउदै जुन कैले कैले लुक्दै बादलुमा
शित छरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै



कोल्टे फेर्दै अशुभ-अशुभ सपनाहरुसँगै
रात टरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै ।।।

झरी परिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै
व्यथा सरिरह्यो तिमी रोइरह्यौ कि कतै ...

Jan 14, 2010

नौलो संसार- ४

('मिलनब्लग' का केही पोस्टहरुदेखी राष्ट्रिय ब्यक्तित्व हर्क गुरुङ को बाल्यकालका अनुभवहरु उनको प्रकाशन "मैले देखेको नेपाल" बाट साभार गरी प्रकाशन गर्दै आएका छौ । यो पोस्टमा उनले लमजुङ देखी बिध्यालयको खोजिमा काठमाडौंसम्म पैदलै गरेको यात्राको बयान....)



.......गाउँमा कुनै पाठशाला थिएन । यसो त लमजुङ जिल्लाभरी नै कतै पनि पाठशाला थिएन । एक जना छेत्री बुढा थिए, भारत गएर आएकाले उनलाई सबैले 'देशी बुढा' भन्ने गर्थे । तिनले नै लोकप्रिय धार्मिक श्लोकहरु लय हाली कण्ठस्थ पार्ने तरिकाद्वारा पढाउने गर्दथे । ठुलाले औपचारिक शिक्षा प्राप्त गरेकै थिएन । कारण उसका पिता गाउँघरको ब्यवहारले ब्यस्त रहन्थे र आमा अशिक्षित थीइन् । पाठशालामा पढ्न जान ठुला अती इच्छुक थियो । दरबार स्कुलमा छोटो समयमा पढ्दाका माइला र साइँला दाजुहरुका राम्राराम्रा पोसाकहरु र चित्रसहितका किताबहरु बाकसमा राखिएका देख्दा नै उसलाई पाठशाला जाने रुची भएको थियो । तर काठमाडौँ त राम्ररी हिँड्दा पनि सात दिन टाढा पर्दथ्यो । ठुलाका बाबु बर्षमा एकपल्ट पेन्सन थाप्न काठमाडौँ जाने गर्थे र फर्केर आउँदा नानीहरुका निम्ती मिठाइ तथा खेलौनाहरु लीइ आउँथे । ठुलाले काठमाडौँ जाने सपना बुन्न थाल्यो । तर यसबारेमा आमाबाबुसित उसले कहिल्यै कुरा गर्न सकेन ।

जब ठुला नौ बर्षको भयो काठमाडौँ जानेबारे उसले चाँडै नै निधो गर्ने बिचार गर्‍यो । त्यस बखत पेन्सन लिन जाने ब्यक्तिहरु बाटामा चोर लाग्छ भन्ने डरले एउटै जमात भई हिँड्ने गर्दथे । हिउँदमा अरु पेन्सनवालाहरु आएर उसका बाबुसँग यात्राबारे कुराकानी गर्दा ठुलाले फरकै नपर्ने गरी सबै कुरा सुन्ने नै भयो । उसले धेरैजसो पेन्सनवालाहरुले साइत निकाली एक शुक्रवार गाउँबाट हिँडेर तराँचेबाट दस किलोमिटर दक्षिणतिर बास बस्ने गरेको निर्णय सुन्न पायो । अरु बाँकी ब्यक्तिहरुचाहीँ भोलिपल्ट बिहान ठुलाका पितासँगै गएर त्यहाँ उनिहरुलाई भेट्न पुग्ने भए । हिँड्ने दिनलाई ठुलाले राम्ररी सम्झिराख्यो र आफ्नोबारे कसैलाई केही भनेन । जाने निर्णय भएको दिनमा उसले मुल बाटो छेउमा एकजोर सुरुवाल लुकाइराख्यो र सधैंझैँ साथीहरुसित खेल्न थाल्यो । केही समयपछी पेन्सनवालाहरुको पहिलो समुह काठमाडौँ जाने बाटो लागेको देखियो । तिनिहरु गाउँबाट नदेखिने गरी ओझेल भईन्जेल ऊ पर्खिरह्यो र त्यसपछी आफ्ना सुरुवाल लिएर तिनिहरुको पछी दौड्यो । उसका साथीहरु छक्कै परे र गाउँदेखी दक्षिणमा पर्ने घट्टेखोलासम्म उसलाई पछ्याउँदै आए । तर ठुला तिनिहरुभन्दा धेरै नै चाँडो दौडन सक्दथ्यो र तिनिहरुले उसलाई भेट्नै सकेनन् ।

आधा घण्टापछी उसले त्यस टोलीलाइ भेट्यो । उनिहरुले ठुलालाई फर्काउन अनेक प्रयास गरे । उसँग बाटामा खाने कुरा र ओढ्ने-ओछ्याउने नभएकाले उसलाई फर्कने आग्रह गरे । तर ठुलाले के जवाफ दियो भने उसका बुवाका सामलहरु उनिहरुले बोकेका हुनाले उनलाई खुवाउनैपर्ने हुन्छ र सुत्नका लागि त ऊ रुखमुनी नै भए पनि त्यसै पल्टनेछ । यस्तो द्रिढ सङ्कल्प भएको ठिटोलाई उनिहरुले अन्य प्रश्नहरु गर्न हार माने । त्यस रात त्यो टोली एउटा सिमलको ठुलो रुखमुनी चौरमा बास बस्यो । ठुलालाई खाना खुवाएर आगोकै छेउमा ओछ्यान लगाइदिए । बुवाले उसको यो गोप्य र आँटिलो निर्णयप्रती कस्तो प्रतिकृया जनाउने हुन् भन्ने कुराको धेरै चिन्ता मनमा खेलाएपछी मात्र ठुलालाई निद्रा लाग्यो ।

भोलिपल्ट बिहान घोडामा चढेर ठुलाका बाबु बास बसेको त्यस ठाउँमा आइपुगे । बुढा मान्छे रिसाएका देखिएनन् । बरु किन घरबाट भागेको भनेर ठुलालाई सोधे । ठुलाले काठमाडौँमा स्कुलमा भर्ना हुने इच्छा ब्यक्त गर्‍यो र उसलाई साथैमा लिएर जाने बिन्ती गर्‍यो । पुरै एक हप्ता हिँड्न सकिन्छ सकिँदैन, अर्को फाल्तु घोडा छैन र अरु ब्यक्तिहरुले बोक्न सक्तैनन भन्ने कुराबारे बाबुले उनलाई सोधपुछ गरे । जवाफमा ठुलाले पूर्ण बिश्वासका साथ आँफै हिँड्न सक्ने कुरा बतायो । बाबुले केही क्षण सोचेर ठुलालाई के सम्झाए भने ऊ काठमाडौँ गएको खण्डमा धेरै बर्षसम्म घर फर्कन पाउनेछैन । तर ठुलाले आफ्नो मन बाँधिसकेको हुनाले त्यस कुराप्रती वास्तै गरेन । अनी बाबुको ऊप्रति दया जागेर नै होला एकपल्ट मुसुक्क हाँसे र ठुलालाई काठमाडौँ लिएर जान राजी भए । त्यस बेला ठुलालाई ढुक्क लाग्यो, साँच्ची नै खुशी लागेर आयो ।

तर काठमाडौँ अझै १२८ किलोमिटर पुर्वमा पर्थ्यो र ठुलाले पुरै पहाडको बाटो हिँड्नुपर्ने थियो । उसका गोडामा घाउहरु निस्किए र गोडा सुन्निए पनि । तर फर्काइदिने डर र अरुले खिल्ली उडाउला भन्ने डरले उसले केही बताउनै सकेन । भिराला बाटाहरु, खुट्टा बिझाउने खोलाका बगरहरु र हल्लिने झोलुङ्गे साँघुहरु हुँदै ऊ हिँड्यो । दिनमा उसले नौला ठाउँहरु देख्न पाउँथ्यो र धेरै जिज्ञासा प्रकट गर्दथ्यो । तर रातमा भने ताराहरुले भरिएको आकाशमुनि आफ्नो घर र साथीहरुलाई सम्झँदै धेरै बेरसम्म ननिदाइ निद्रा नपरी त्यसै ढल्किरहन्थ्यो । अनि आमाको न्यानो अँगालो सम्झँदा ऊ चुपचापसित आँसु झार्ने गर्दथ्यो । तर अब त फर्कने कुरै थिएन ।

एक दिन उनिहरु पाँचमाने भञ्ज्याङ आइपुगे र बुवाले छेउमा बोलाएर अगाडि रहेको काठमाडौँ शहरतिर देखाए । पहिले त ठुलालाई आफ्नै आँखाको बिश्वास लागेन । किनभने उसले कहिल्यै पनि यती ठुलो समतल भुमी देखेको थिएन र एकै ठाउँमा यती धेरै घर तथा दरवारहरु हुन्छन भनेर कल्पना पनि उसले गरेको थिएन । काठमाडौँ ठुलाका लागि एउटा आविष्कार नै भयो । उसका अगाडि एउटा नौलो संसार खुल्न गएको थियो ।

समाप्त

Jan 4, 2010

तिमी....


तिमी आयौ बिहानी भो ।
यौटा मिठो कहानी भो ।

फूलहरु उदाश थिए
तिनलाई अब रानी भो ।
यौटा मिठो कहानी भो ।

झण्डै झन्डै ओइलिएको
जिन्दगीलाई पानी भो ।
यौटा मिठो कहानी भो ।

थाकेको यो शिर राख्न
तिम्रो काख सिरानी भो ।
यौटा मिठो कहानी भो ।

जब आयौ जिन्दगीमा
जवानी यो जवानी भो ।

तिमी आयौ बिहानी भो ।
यौटा मिठो कहानी भो ।